Działalność sekcji Wolność, zgodnie z zasadami funkcjonowania Stowarzyszenia, koncentruje się na trzech aspektach:   

Sprawa

Informacja

Prawo i polityka społeczna oraz kryminalna

1. Zajmujemy się poradnictwem prawnym w indywidualnych Sprawach

• Aktualnie nasz prawnik pracuje w Fundacji Sławek, która w ramach prowadzonej przez siebie poradni rodzinnej pomaga osobom skazanym, zwłaszcza tym, którzy przebywają lub przebywali w więzieniach i nie mogą liczyć na fachową, bezpłatną pomoc.

• Fundacja pomaga także rodzinom osób skazanych. Prawnik udziela porad osobiście w siedzibie Fundacji, listownie, drogą telefoniczną i elektroniczną. Zgodnie ze standardami udzielania porad SIP, pomaga w przygotowaniu odpowiednich pism i pośredniczy w załatwianiu spraw związanych z wyjaśnieniem i uregulowaniem sytuacji prawnej osoby skazanej

• W przyszłości w ramach Sekcji Wolność pragniemy uruchomić program porad prawnych dla osób przebywających w zakładach karnych, osób zwolnionych z tych zakładów oraz dla ich rodzin.

• Zakres udzielanych porad prawnych może dotyczyć spraw związanych zarówno z uprawnieniami i obowiązkami więźniów odbywających karę pozbawienia wolności, jak i ze zmianą statusu prawnego osób wychodzących z więzienia, ich nowej roli, nowych uprawnień i obowiązków. Udzielając fachowej informacji chcemy pomagać także rodzinom osób skazanych.

• Na podstawie art. 42 Kodeksu karnego wykonawczego nasi prawnicy mogą także występować jako przedstawiciele skazanego w postępowaniu przed sądem penitencjarnym, a także innymi organami spoza zakładu karnego oraz przed urzędami.

• Opracowaliśmy specjalny program łączników z wolnością, który pozwala na zorganizowanie konkretnego wsparcia i pomocy przy załatwianiu spraw na zewnątrz zakładu karnego przez przygotowaną do tego osobę.

• Podejmujemy interwencję w sprawach indywidualnych, w których istnieje duże prawdopodobieństwo zagrożenia lub naruszenia praw i wolności człowieka.

• Na zasadzie art. 90 § 1 k.p.k. możemy w postępowaniu karnym przed sądem zgłosić udział naszego przedstawiciela społecznego. Przedstawiciel może składać wnioski dowodowe w trybie art. 9 § 2 w zw. z art. 167 k.p.k., które podlegają ocenie sądu. Niemniej jednak przedstawiciel społeczny może skutecznie realizować prawo do wypowiedzi, dzięki któremu może on zwracać uwagę sądu na możliwości dowodowe, stan faktyczny i prawny.

• Podejmujemy także innego rodzaju interwencje prawne oraz sporządzamy "opinie przyjaciela sądu" - amicus curiae brief.

• W zakresie zainteresowania Sekcji Wolność są przede wszystkim naruszenia praw i wolności jednostki, w tym zwłaszcza, osób pozbawionych wolności (aresztowanych, skazanych, odbywających bezwzględnej kary więzienia).

2. Przekazujemy informację, edukujemy oraz podnosimy świadomość społeczną oraz "urzędniczą" w zakresie ochrony grup i osób narażonych na nadużycia władzy, brak ochrony prawnej oraz grup i osób zagrożonych marginalizacją

• Rzecznictwo na rzecz obywateli poprzez szkolenia dla funkcjonariuszy Policji

• Aktualnie realizujemy projekt "Prawo w działaniu", który docelowo służy usprawnieniu poradnictwa i rzecznictwa obywatelskiego poprzez codzienną pracę służb społecznych, zwłaszcza Policji. Dzięki projektowi funkcjonariusze Policji na obszarze działania KSP zostaną przeszkoleni z wybranych tematów prawa (w tym praw i wolności człowieka) oraz nabędą wiedzę na temat technik postępowania w sytuacjach konfliktowych i umiejętności mediacyjne. W ten sposób będą lepiej przygotowani do kontaktów i pracy z osobami i grupami, które są szczególnie zagrożone wykluczeniem społecznym, a także zdobędą pewność co do granic władczej ingerencji.

• Propagowanie praw osób pozbawionych wolności. Publikacje na stronie internetowej Stowarzyszenia

• Naszym celem jest przekazywanie rzetelnej wiedzy dotyczącej osób pozbawionych wolności, aby uniknąć nieporozumień, które wynikają z jej braku i często są krzywdzące dla osób skazanych, jak również dla ogółu społeczeństwa. Uważamy za szczególnie ważne, aby mówić o akceptacji i otwartości w stosunku do więźniów, głównie ze względu na to, że po odbyciu kary wracają do społeczeństwa, mieszkają obok nas, podejmują pracę, borykają się z podobnymi problemami. Ich powrót decyduje o ich przyszłości, przyszłości ich rodzin i najbliższego otoczenia. Dlatego wymaga właściwego przygotowania dotykającego zarówno osób skazanych jak i społeczności, która ma ich przyjąć. Wymaga odpowiedniego doboru słów, kultury i połączenia naszych starań.

• Sekcja Wolność bierze aktywny udział w treningach, szkoleniach, konferencjach i warsztatach dotyczących więźniów, osób zwalnianych z zakładów karnych i ich problemów. Chcielibyśmy, aby odbiorcami naszych działań były zróżnicowane grupy społeczne i zawodowe, ponieważ zależy nam na dialogu oraz na zrozumieniu problemu z różnych perspektyw.

• Na bieżąco przygotowujemy strategie przekazu wiedzy i informacji, skierowane do poszczególnych odbiorców: skazanych, ich rodzin, studentów wydziałów prawniczych, resocjalizacyjnych i pedagogicznych, mediów.

• Poprzez publikacje, szkolenia, konferencje podejmujemy publiczną debatę w tematach związanych z poszanowaniem praw osób pozbawionych wolności.

3. Podejmujemy interwencje na szczeblu instytucji i urzędów państwowych, dążąc do właściwego stosowania obowiązującego Prawa. Działamy na rzecz zmiany błędnych przepisów, jak również Polityki ich stosowania

• Obserwujemy zmiany w obowiązującym prawie, badamy czy nowe przepisy są zgodne z umowami międzynarodowymi i standardami regulującymi sytuację osób pozbawionych wolności.

• Monitorujemy czy przepisy są przestrzegane przez organy wymiaru sprawiedliwości, a także prowadzimy dialog z organami władzy na temat ewentualnych trudności ich stosowania w praktyce. Dla każdej jednostki sytuacja pozbawienia wolności jest sytuacją trudną i może narazić ją (jak również funkcjonariuszy sprawujących nadzór nad zasadnością, legalnością i prawidłowością pozbawienia wolności) na niepotrzebne ryzyko, dolegliwość, przemoc. Mając na uwadze te trudności chcemy służyć pomocą i wspierać państwo w wypełnianiu przez nie pozytywnych obowiązków wynikających z przepisów prawa krajowego i międzynarodowego.

• Poprzez monitorowanie sytuacji osób pozbawionych wolności, szkolenia funkcjonariuszy porządku publicznego i dialog z organami wymiaru sprawiedliwości ("opinie przyjaciela sądu" - amicus curiae brief), podejmujemy współpracę z władzą publiczną na rzecz stworzenia dobrych praktyk, z korzyścią dla jednostki, społeczeństwa i państwa.

• Działanie na rzecz ofiar

• Aktualnie realizujemy projekt monitoringowy działania ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.). Podstawą projektu jest zbadanie samego stosowania przez sądy przepisów. Celem monitoringu będzie zidentyfikowanie przyczyn niewłaściwego lub nieefektywnego działania systemu rekompensat (jeśli takowe są) a w dalszej perspektywie, udział w dyskusji nad możliwością wprowadzenia zmian do ustawy w celu polepszenia sytuacji prawnej ofiar. Uważna obserwacja funkcjonowania ustawy jest niewątpliwe potrzebna, zarówno z punktu widzenia organizacji pozarządowych, jak i organów władzy państwa oraz jednostek.

Uczestnikami Sekcji Wolność są: Maria Niełaczna, Michał Fajst, Dagmara Woźniakowska.